Havalı Şaft Ölçü Standartları: 3 İnç ve 6 İnç Masuralar

Havalı şaft siparişinde en sık yapılan hata, yalnızca “3 inç şaft” ya da “6 inç şaft” demenin yeterli olacağını düşünmektir. Bu ifadeler masuranın iç çapını tanımlar; ancak bir şaftın makineye doğru oturması ve bobini güvenle taşıması için çok daha fazla ölçü gerekir. Bu yazıda yaygın masura ölçülerini, havalı şaftın temel boyutlarını ve doğru ölçü almak için dikkat edilmesi gerekenleri ele alıyoruz.

“Standart” ifadesi neyi kapsar?

Öncelikle şunu belirtmek gerekir: Havalı şaftların tüm boyutlarını belirleyen, sektör genelinde kabul görmüş tek bir resmi standart bulunmamaktadır. Ambalaj, kâğıt, film ve etiket gibi bobinle çalışan sektörlerde masura iç çapları büyük ölçüde inç cinsinden ifade edilen ölçülerde yerleşmiştir. Bu bir sektör alışkanlığıdır. Şaftın boyu, uç (muylu) ölçüleri ve bağlantı detayları ise makinenin tasarımına göre değişir.

Bu nedenle “standart ölçü” denildiğinde genellikle masura iç çapı kastedilir; şaftın geri kalanı ise makineye özeldir.

Yaygın masura ölçüleri

Nominal ölçü	Milimetre karşılığı (yaklaşık)	Tipik kullanım
3 inç	76,2 mm	Esnek ambalaj, film, etiket ve dar bobinlerde yaygın
6 inç	152,4 mm	Daha ağır ve büyük çaplı bobinlerde, ana bobinlerde yaygın

Bunların dışında 1 inç, 1,5 inç, 2 inç, 4 inç gibi farklı inç ölçüleri ve bazı uygulamalarda metrik ölçülü masuralar da kullanılır. Hangi ölçünün kullanıldığı malzeme türüne, bobin ağırlığına ve sektörün alışkanlıklarına bağlıdır.

Nominal ölçü ile gerçek ölçü farkı

Masuralar karton, plastik veya metal olabilir ve üretim toleransları vardır. “3 inç” olarak satılan bir masuranın gerçek iç çapı, nominal değerden bir miktar farklı olabilir. Karton masuralar ayrıca nem, darbe ve tekrarlı kullanım nedeniyle zamanla ovalleşebilir. Havalı şaftın hava boşken masuraya rahatça girmesi, şişirildiğinde ise sıkıca kavraması bu farkları karşılayacak şekilde tasarlanır.

Havalı şaftın temel ölçüleri

Doğru bir şaft seçimi veya yedek şaft siparişi için aşağıdaki boyutların bilinmesi gerekir:

• Nominal masura çapı: Şaftın hangi masura için tasarlandığı (ör. 3 inç).
• Hava boşken dış çap: Masuranın şafta rahatça takılıp çıkarılabilmesi için masura iç çapından biraz küçük olmalıdır.
• Şişirilmiş dış çap: Mandalların veya kanatların açıldığında ulaştığı çap; masurayı kavrayabilmek için iç çaptan biraz büyük olmalıdır.
• Çalışma (efektif) genişliği: Şaftın masura taşıyan, mandal bulunan bölümünün uzunluğu.
• Toplam boy: Şaftın uçtan uca uzunluğu; makinedeki iki yatak arasındaki mesafeyle uyumlu olmalıdır.
• Muylu (uç) ölçüleri: Kilitleme çarkına veya yatağa oturan uçların çapı, boyu ve profili. Kare, düz yüzeyli veya özel profilli uçlar kullanılabilir.
• Hava girişinin konumu: Sibopun şaftın hangi ucunda ve nasıl konumlandığı.

Doğru ölçü nasıl alınır?

Masura iç çapı

Masura iç çapını kumpasla, farklı açılardan ve hem masuranın iki ucunda hem de mümkünse ortasında ölçün. Tek bir ölçüm, ovalleşmiş bir masurada yanıltıcı olabilir. Ölçümü yeni ve kullanılmış masuralarda ayrı ayrı yapmak da faydalıdır.

Mevcut şaftın ölçüleri

Elinizde değiştirmek istediğiniz bir şaft varsa toplam boyu, çalışma genişliğini ve uç ölçülerini mevcut şafttan alın. Uç profili için ölçüye ek olarak fotoğraf da çekin; özellikle kilitleme çarkına oturan bölümün detayı önemlidir. Aşınmış bir uçtan alınan ölçünün orijinal ölçüyü tam yansıtmayabileceğini unutmayın.

Makine tarafı

Şaftın oturduğu yatakların veya şase içi kilitleme çarkının yuva ölçülerini kontrol edin. Kilitleme çarkı ile şaft ucu arasında uyumsuzluk, hem güvenlik hem de salgı açısından sorun yaratabilir.

Ölçü alma sırasında şaft makineden sökülecekse makine durdurulmalı, enerji kaynakları kilitlenmeli ve şafttaki hava boşaltılmalıdır.

Farklı masura çaplarıyla çalışmak

Aynı makinede hem 3 inç hem 6 inç masura kullanılıyorsa iki seçenek öne çıkar: Her masura ölçüsü için ayrı şaft bulundurmak ya da uygun olduğu durumlarda küçük çaplı şaftı daha büyük masuraya uyarlayan bir adaptör kullanmak. Adaptör çözümü, bobin ağırlığı ve hız uygunsa şaft envanterini azaltabilir. Uygunluğu mekanik alüminyum adaptör ürün sayfasından kontrol edebilirsiniz.

Sipariş öncesi kontrol listesi

Bilgi	Not
Masura iç çapı	Nominal ve ölçülen değer
Masura malzemesi	Karton, plastik, metal
Toplam boy ve çalışma genişliği	mm cinsinden
Uç ölçüleri ve profili	Ölçü + fotoğraf
Maksimum bobin ağırlığı	Kg cinsinden
Maksimum çalışma hızı	Hat hızı veya devir
Masura sayısı	Tek masura mı, çoklu mu

Bu bilgiler, şaft malzemesinin ve tipinin doğru belirlenmesini de kolaylaştırır. Hafif ve orta yükler için alüminyum havalı şaft, ağır bobinler için çelik havalı şaft değerlendirilebilir. Ölçüleriniz hazır olduğunda iletişim sayfası üzerinden AYS Makina’ya ulaşabilirsiniz.